Doanh nghiệp thường xuyên cần đến chuyên môn cho những việc chưa đủ lớn để tuyển hẳn một nhân viên toàn thời gian, và người làm tự do chính là những người lấp vào chỗ trống ấy. Có điều, quản lý họ không thể giống cách quản lý nhân viên chính thức, vì điều kiện làm việc khác, động lực khác, còn những cách phối hợp vốn chạy tốt trong đội nội bộ thì khi đem áp lên một chuyên gia độc lập lại dễ sinh va chạm. Muốn xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài và có kết quả với người làm tự do, trước hết cần hiểu rõ những khác biệt này. Tìm hiểu thêm: Phần mềm Quản lý Công việc cho Người làm Tự do.
Người làm tự do yêu cầu phong cách quản lý khác vì họ làm việc từ xa và cùng lúc theo nhiều dự án
Mối quan hệ bền chặt, lâu dài với người làm tự do sẽ đền đáp bằng hiệu quả tăng lên trong các dự án tương lai
Các công cụ quản lý hiện đại và truyền thông rất quan trọng để phối hợp làm việc từ xa
Chuyên gia độc lập làm việc trong những điều kiện khác hẳn nhân viên toàn thời gian, và chính những khác biệt ấy quyết định nên quản lý họ như thế nào:
Người làm tự do không có chỗ dựa về mặt tổ chức như công việc toàn thời gian mang lại: không có một môi trường ổn định, không có những câu chuyện thường ngày với đồng nghiệp, cũng không có cảm giác thuộc về một tập thể. Kết quả là họ có rất nhiều tự do, nhưng đi kèm là sự bấp bênh và cô đơn ở mức tương đương. Hiểu được bối cảnh này là điều cốt lõi trong việc quản lý người làm tự do, vì đó là nền móng cho kiểu giao tiếp giúp công việc trôi chảy thay vì tạo thêm va chạm.
Những nhà quản lý đòi hỏi ở người làm tự do đúng những gì họ đòi hỏi ở nhân viên nội bộ, tức là cũng phải luôn sẵn sàng, cũng phải thấu hiểu văn hóa công ty và cũng phải nhạy với những tín hiệu ngầm trong tổ chức, sẽ liên tục gặp hiểu lầm và những lần hợp tác đổ vỡ. Gốc rễ của các vấn đề đó nằm ở chính cấu trúc của mối quan hệ, chứ hiếm khi do năng lực của một người làm tự do cụ thể.
Chọn người làm tự do cần những tiêu chí khác với tuyển nhân viên toàn thời gian, vì dấu hiệu của một sự hợp tác thành công ở đây cũng khác. Chất lượng hồ sơ năng lực là điểm xuất phát tốt, nhưng chỉ dựa vào đó để chọn thì chưa đủ:
Một nghiên cứu năm 2022 của Raluca Moise và Anca Anton đã tìm hiểu cách người làm tự do rèn luyện kỹ năng giao tiếp qua các cộng đồng trực tuyến. Sau khi phân tích các nhóm Facebook dành cho giới chuyên môn, hai tác giả nhận thấy việc tham gia tích cực vào những cộng đồng này giống như một khóa luyện giao tiếp thực tế, giúp cải thiện những kỹ năng hợp tác có liên quan trực tiếp đến quan hệ với khách hàng.
Quản lý vi mô gây hại ở bất cứ đâu, còn với người làm tự do, những người chọn làm độc lập chính vì muốn được tự chủ, thì nó gần như lần nào cũng phá hỏng sự hợp tác. Những cách làm dưới đây giúp bạn giữ được trách nhiệm giải trình và theo dõi được chất lượng mà không cần đến kiểu kiểm soát vốn làm tan vỡ các mối quan hệ hợp tác tự do đang tốt đẹp:
Những nền tảng làm việc tự do có tên tuổi như Upwork, Fiverr Pro, Toptal và Expert360 xây dựng niềm tin ngay trong cách vận hành của mình, thông qua sàng lọc, hệ thống đánh giá minh bạch và cơ chế thanh toán ký quỹ. Toptal chỉ nhận khoảng 3% người nộp đơn, nhờ vậy khách hàng có được những chuyên gia đã qua sàng lọc từ trước. Upwork và Fiverr Pro thì xác minh danh tính, hiển thị nhận xét của khách hàng và giữ tiền trong tài khoản ký quỹ cho đến khi công việc được duyệt. Những cơ chế này giảm rủi ro cho khách hàng, đồng thời giúp người làm tự do yên tâm rằng công sức của họ sẽ được đánh giá và trả tiền công bằng.
Chỉ riêng tiền bạc thì không đủ để giữ chân người làm tự do lâu dài. Những người đã có chỗ đứng và danh tiếng trong nghề chọn dự án dựa trên nhiều yếu tố ngoài mức giá:
Xung đột trong hợp tác tự do là chuyện có thể lường trước, và nguyên nhân của chúng hoàn toàn có thể chỉ ra được. Phần lớn xuất phát từ yêu cầu mơ hồ, từ việc mở rộng phạm vi mà không điều chỉnh ngân sách và tiến độ tương ứng, hoặc từ những kỳ vọng thiếu thực tế ngay từ đầu, chứ ít khi do lỗi của riêng một người:
Khi hợp tác thất bại, nguyên nhân thường nằm ở bộ máy quản lý còn yếu nhiều hơn là ở năng lực của người làm tự do: bản tóm tắt thiếu rõ ràng, yêu cầu không được ghi lại, cách trao đổi kém. Phân tích thất bại ở cấp độ hệ thống sẽ đem lại những cải tiến áp dụng được, còn quy lỗi cho từng cá nhân chỉ khiến vấn đề cũ lặp đi lặp lại.
Các chỉ số đánh giá nhân viên truyền thống không thể đem nguyên xi sang đánh giá công việc tự do. Cách đo phù hợp ở đây tập trung vào chất lượng sản phẩm bàn giao và mức độ trơn tru của quy trình, thay vì số giờ đã bỏ ra:
Một nghiên cứu của Upwork cho thấy đến năm 2028, 73% các đội sẽ có người làm tự do làm việc từ xa.
Bài viết liên quan:
Để hiểu về con đường sự nghiệp và động lực của người làm tự do, đọc Cách trở thành quản lý dự án tự do: Hướng dẫn từng bước.
Về cách giao tiếp với đội làm việc từ xa, đọc Cách cộng tác hiệu quả với các đội từ xa: Công cụ và mẹo.
Để đảm bảo trách nhiệm giải trình mà không có vi quản lý, đọc Trách nhiệm giải trình từ xa: Giữ cho các đội hiệu quả. Thông tin chi tiết: Phần mềm Quản lý Công việc cho Đội ngũ Vận hành, Quản lý công ty.
Quản lý người làm tự do tốt dựa trên sự cân bằng giữa trách nhiệm giải trình và quyền tự chủ: đủ khuôn khổ để tạo ra sự rõ ràng và minh bạch mà hợp tác từ xa đòi hỏi, nhưng cũng đủ linh hoạt để giữ lại sự độc lập, thứ giúp người làm tự do cho ra những sản phẩm chất lượng cao. Những tổ chức xây dựng được quan hệ hợp tác tự do lâu dài và hiệu quả coi các chuyên gia độc lập là đối tác với chuyên môn và điều kiện làm việc riêng, chứ không xem họ như nguồn lao động gọi đâu có đó. Các nền tảng như Taskee hỗ trợ điều này bằng cách đưa toàn bộ dự án về một nơi ai cũng nhìn thấy và tạo khuôn khổ rõ ràng cho việc trao đổi, nhờ vậy sự hợp tác của những người làm tự do ở nhiều nơi khác nhau vẫn ăn khớp trong công việc hằng ngày.
"The Human Cloud: How Today's Changemakers Use Artificial Intelligence and the Freelance Economy"
Góc nhìn chiến lược về tương lai của nền kinh tế làm việc tự do và cách đưa các chuyên gia độc lập vào quy trình của doanh nghiệp để đạt kết quả kinh doanh tốt nhất.
"The Trusted Advisor"
Phương pháp xây dựng quan hệ dựa trên niềm tin với đối tác bên ngoài và cố vấn, bằng cách hiểu động lực của họ và tạo ra sự hợp tác đôi bên cùng có lợi.
"Getting to Yes: Negotiating Agreement Without Giving In"
Cuốn hướng dẫn kinh điển về đàm phán dựa trên nguyên tắc, rất hữu ích khi thống nhất điều khoản và giải quyết xung đột với người làm tự do.
Tinh thần nhóm là một biến hoạt động trực tiếp: khi nhân viên cảm thấy được coi trọng và có động lực, sự gắn kết, giữ chân và chất lượng đầu ra cải thiện có thể đo lường được. Duy trì tinh thần cao đòi hỏi hành động có chủ ý và nhất quán trên nhiều khía cạnh — từ cách các giá trị được củng cố
14 phút
86 lượt xem
0
Thêm nhiều công cụ kỹ thuật số chưa chắc đã giúp công việc hiệu quả hơn, bởi trong nhiều trường hợp chúng lại khiến thông tin bị chia cắt, đầu óc nhân viên phải gánh nhiều hơn và chất lượng kết quả đi xuống. Chuyển đổi thông minh là một quá trình có tổ chức, đưa doanh nghiệp từ một mớ công cụ chồng
13 phút
92 lượt xem
0
Việc các nhiệm vụ chồng lên nhau về tài nguyên, thời hạn hay thành viên phụ trách là chuyện thường gặp trong mọi dự án chứ không phải trường hợp ngoại lệ. Nếu không được phối hợp rõ ràng, những chỗ chồng chéo này sẽ dẫn đến xung đột, kéo theo hàng loạt sự chậm trễ nối tiếp nhau và làm chất lượng cô
14 phút
123 lượt xem
0
Khi làm việc từ xa và làm việc kết hợp đã trở nên phổ biến, hợp tác thời gian thực không còn là thứ có thì tốt mà đã thành một yêu cầu cốt lõi trong vận hành hằng ngày. Đây vừa là chuyện kỹ thuật vừa là chuyện văn hóa, vì chính nó quyết định cách các thành viên trong nhóm trao đổi, đóng góp và phối
13 phút
110 lượt xem
0
Đang tìm các ứng dụng quản lý nhiệm vụ tốt nhất để duy trì sự tổ chức, tập trung và thực sự hoàn thành công việc? Bài hướng dẫn này so sánh các công cụ dành cho freelancer, nhà sáng lập startup và nhóm làm việc từ xa, những người muốn công việc rõ ràng hơn chứ không muốn thêm một nguồn ồn ào nữa. D
28 phút
255 lượt xem
0
Hoàn toàn miễn phí cho tất cả các kích cỡ nhóm và sử dụng cá nhân
Back to menuBack to menu
