Tinh thần nhóm là một biến hoạt động trực tiếp: khi nhân viên cảm thấy được coi trọng và có động lực, sự gắn kết, giữ chân và chất lượng đầu ra cải thiện có thể đo lường được. Duy trì tinh thần cao đòi hỏi hành động có chủ ý và nhất quán trên nhiều khía cạnh — từ cách các giá trị được củng cố
Cách cộng tác hiệu quả với các nhóm từ xa: Công cụ và mẹo
Các nhóm làm việc từ xa không hề liên lạc với nhau ít hơn, họ chỉ liên lạc theo một cách khác. Kiểu thống nhất tự nhiên vẫn diễn ra trong văn phòng không còn nữa, nên mỗi kênh giao tiếp và mỗi cuộc họp đều trở nên nặng ký hơn. Những nhóm xem giao tiếp từ xa là bài toán về cấu trúc, tức là phải chọn công cụ có chủ đích, đặt ra quy tắc làm việc và đầu tư cho văn hóa, thường xuyên làm tốt hơn những nhóm coi đó là chuyện hậu cần, cứ thêm một cuộc gọi video là xong.
Những điểm chính
Giao tiếp nhóm từ xa tốt giúp tăng năng suất
Dùng đúng công cụ cộng tác ảo giúp nhiều dự án được hoàn thành hơn
Phương pháp làm việc từ xa tốt nhất, khi được áp dụng có hệ thống, giúp giảm hiểu lầm trong giao tiếp
Chiến lược giao tiếp thành công
Giao tiếp từ xa tốt hay không phụ thuộc vào việc chọn kênh nhiều hơn là vào tần suất trao đổi. Khi dùng sai kênh cho một kiểu trao đổi, chẳng hạn nhắn tin không đồng bộ cho những quyết định cần thống nhất ngay, hoặc mở một cuộc họp chỉ để truyền đạt thông tin lẽ ra có thể gửi bằng tài liệu, ma sát sẽ tích tụ dần trong cả nhóm. Điểm xuất phát là chọn kênh theo mục đích, thay vì theo thói quen dùng thứ quen thuộc nhất.
Tần suất sử dụng kênh trong các nhóm từ xa:
Công cụ giao tiếp
Nhóm từ xa nên chọn công cụ dựa trên vấn đề điều phối cụ thể mà mỗi công cụ giải quyết, chứ không dựa vào danh sách tính năng hay sở thích của các thành viên. Mỗi nhóm công cụ dưới đây đáp ứng một nhu cầu điều phối riêng, và nhóm nào dùng lẫn lộn chúng thì sẽ dùng công cụ nào cũng kém. Tìm hiểu thêm: Phần mềm Quản lý Nhóm Từ xa.
Quản lý dự án hiệu quả:
- Giao việc một cách rõ ràng và với tiêu chí rõ ràng. Khi một nhiệm vụ có thể bắt tay vào làm ngay mà không cần hỏi lại, nhóm sẽ bớt được những lần trao đổi làm phân tán sự chú ý và kéo chậm việc bàn giao. Cấu trúc nhiệm vụ trong Taskee hỗ trợ điều này vì người phụ trách, hạn chót và bối cảnh đều nằm ở cùng một chỗ.
- Theo dõi tiến độ so với mốc cơ sở, không chỉ là hoạt động. Việc theo dõi tiến độ chỉ có ích khi nó cho thấy phần việc nào đang đúng kế hoạch và phần việc nào đang có nguy cơ trễ. Báo cáo hoạt động mà không đối chiếu với mốc cơ sở thì chỉ cho ra số liệu chứ không cho ra nhận định.
- Phân bổ tài nguyên dựa trên năng lực, không phải tính khả dụng. Người bị giao quá nhiều việc sẽ làm ra sản phẩm kém hơn và bàn giao chậm hơn, vì vậy khi phân bổ cần tính đến khối lượng việc hiện tại của từng người để tránh tình trạng nhận việc quá sức kéo dài rồi dẫn đến kiệt sức.
- Ưu tiên một cách rõ ràng và có thể thấy được. Nếu thứ tự ưu tiên không được ghi lại ở nơi ai cũng xem được, mỗi người sẽ tự phán đoán theo cách của mình và kết quả thiếu nhất quán. Một danh sách ưu tiên công khai giúp cả nhóm cùng dồn sức cho việc quan trọng nhất trước.
Giao tiếp:
- Cuộc gọi video cho các quyết định và duy trì mối quan hệ. Gọi video trực tiếp là kênh truyền tải được nhiều thông tin nhất trong làm việc từ xa, vì nó cho thấy giọng điệu, nét mặt và tinh thần của người nói theo cách mà chữ viết không làm được. Hãy dành nó cho những quyết định cần thống nhất ngay và cho các buổi gặp định kỳ của nhóm, vì chính những buổi gặp này tạo nên sự hiểu nhau giúp phần việc không đồng bộ trôi chảy hơn.
- Tin nhắn tức thời cho việc điều phối nhanh, ít rủi ro. Chat phù hợp với những câu hỏi cần trả lời nhanh và những cập nhật không đòi hỏi phản hồi. Nếu biến nó thành kênh điều phối chính của dự án, nhóm sẽ bị ngợp trong thông báo và thông tin quan trọng sẽ bị chìm trong các luồng trò chuyện.
- Email cho giao tiếp chính thức và các bên liên quan bên ngoài. Email để lại một bản ghi có ngày giờ và tìm lại được, nên hợp với những trao đổi cần tra cứu về sau hoặc gửi ra ngoài tổ chức. Dùng email để điều phối nội bộ trong nhóm chỉ làm chậm mọi việc mà không mang lại thêm giá trị gì.
Tài liệu:
- Duy trì cơ sở kiến thức được chia sẻ mà tất cả thành viên nhóm có thể truy cập. Kiến thức chỉ nằm trong đầu những người lâu năm là một điểm yếu duy nhất có thể làm hỏng cả hệ thống, đồng thời làm chậm việc hướng dẫn người mới. Một cơ sở kiến thức được sắp xếp gọn gàng biến hiểu biết của tổ chức thành tài sản chung của nhóm thay vì của riêng ai.
- Ghi lại các quy trình, không chỉ kết quả. Khi quy trình được ghi lại, mọi người hiểu được vì sao một quyết định được đưa ra chứ không chỉ biết quyết định đó là gì, nhờ vậy về sau khi cần bối cảnh sẽ ít phải hỏi lại hơn.
- Ghi lại các quyết định chính và mục hành động trong các cuộc gọi. Những thỏa thuận bằng lời không được ghi lại trong cuộc họp sẽ được mỗi người nhớ theo một kiểu. Khi có người được giao ghi biên bản và gửi đi ngay sau cuộc họp, ai cũng biết rõ điều gì đã được quyết định và ai chịu trách nhiệm.
- Giữ một nhật ký quyết định mà nhóm có thể truy cập. Một bản ghi các quyết định trước đây kèm lý do, có thể tìm kiếm được, giúp nhóm không phải bàn lại những chuyện đã chốt và cho người mới tham gia dự án đang chạy có đủ bối cảnh để bắt nhịp.
Sự tin tưởng của nhân viên
Sự tin tưởng trong nhóm từ xa không chỉ đến từ các hoạt động gắn kết mà được vun đắp qua cách hành xử nhất quán, đáng tin cậy theo thời gian: giữ lời hứa, chủ động lên tiếng khi có vấn đề và tạo ra môi trường để mọi người dám nói cả những ý kiến có thể không được ai hoan nghênh. Các cách làm dưới đây tạo điều kiện để sự tin tưởng lớn dần lên, nhưng chúng không thay thế được bản thân cách hành xử đó.
- Lên lịch các điểm tiếp xúc không chính thức thường xuyên. Những khoảng thời gian trò chuyện tự do, như các cuộc gọi video ngắn không có chương trình, giúp các thành viên hiểu nhau hơn và nhờ đó làm việc với nhau suôn sẻ hơn. Những nhóm chỉ nói chuyện quanh nhiệm vụ thường hiểu các tin nhắn mập mờ theo hướng tiêu cực, vì giữa họ chưa có đủ quan hệ để đọc chúng một cách thiện chí.
- Công nhận đóng góp cá nhân một cách rõ ràng. Người làm việc từ xa không còn được người khác nhìn thấy mình đang làm việc như ở văn phòng, nên việc ghi nhận rõ ràng một đóng góp cụ thể, thay cho những lời khen chung chung, giúp cả nhóm thấy được giá trị công việc của từng người.
- Tạo không gian có cấu trúc cho các ý kiến trái chiều. Nhóm nào không để bất đồng được nói ra thì cũng không tránh được xung đột mà chỉ hoãn nó lại, cho đến khi nó bùng lên theo cách gây hại hơn. Dành thời gian riêng cho góp ý thẳng thắn trong các buổi retrospective và đánh giá sẽ biến việc này thành một phần bình thường của quy trình thay vì một chuyện bất thường.
- Tổ chức các hoạt động ngoài công việc thường xuyên. Những hoạt động chung không gắn với nhiệm vụ giúp xây dựng mối quan hệ đủ vững để giữ được lòng tin khi áp lực tăng lên. Làm hoạt động gì không quan trọng bằng việc làm đều đặn và để mọi người tham gia hoàn toàn tự nguyện.
- Thừa nhận và bao gồm các khác biệt văn hóa một cách có chủ đích. Thành viên đến từ những nền văn hóa khác nhau mang theo những giả định khác nhau về cách giao tiếp, thứ bậc và xung đột. Nói thẳng về những khác biệt này và dành chỗ cho chúng sẽ giảm bớt những hiểu lầm vốn làm xói mòn lòng tin trong các nhóm phân tán.
Văn hóa nhóm từ xa
Văn hóa của một nhóm từ xa là những gì cả nhóm trải qua hằng ngày, chứ không phải những gì lãnh đạo tuyên bố. Nó được định hình bởi những việc diễn ra đều đặn và ai cũng thấy, còn những điều viết trong tài liệu hướng dẫn nhân viên mới thì ít tác động hơn nhiều. Vì vậy, sự ghi nhận, việc học tập và tinh thần trách nhiệm cần trở thành một phần trong nhịp làm việc thường ngày của nhóm, thay vì chỉ xuất hiện vào những dịp đặc biệt.
Một vài chiến lược giúp tạo dựng văn hóa nhóm:
- Công nhận thành tích ở cấp độ nhóm, không chỉ riêng tư. Khi được ghi nhận công khai, cả nhóm sẽ thấy hành vi nào được đánh giá cao, chứ không riêng người được khen. Nhóm nào chỉ khen riêng từng người sẽ bỏ lỡ vai trò định hướng văn hóa của việc ghi nhận.
- Tích hợp việc học vào hoạt động nhóm thường xuyên. Những buổi học kỹ năng có lịch cố định và cả nhóm cùng tham gia sẽ tạo ra năng lực chung và những điểm tham chiếu chung, còn việc ai tự học người nấy không đem lại cho nhóm sự ăn ý như khi cùng học với nhau.
- Biến sự công nhận công khai thành một thực tiễn thường xuyên, không phải ngoại lệ. Lời cảm ơn chỉ được nói ra vào những dịp đặc biệt sẽ mất đi sức nặng như một tín hiệu văn hóa. Những nhóm ghi nhận đều đặn và cụ thể trong nhịp làm việc của mình giữ được động lực tốt hơn những nhóm chỉ khen khi đạt cột mốc.
- Liên kết nỗ lực với kết quả thông qua cấu trúc phần thưởng. Ghi nhận những đóng góp cụ thể gắn với kết quả đo được, thay vì khen nỗ lực chung chung, sẽ củng cố đúng những hành vi tạo ra kết quả. Ở những nhóm mà mối liên hệ giữa công việc và sự ghi nhận hiện rõ, mọi người gắn bó bền lâu hơn so với những nơi việc khen thưởng có vẻ tùy hứng.
Tổ chức một cuộc họp thành công
Chất lượng của một cuộc họp từ xa được quyết định gần như hoàn toàn bởi những gì xảy ra trước khi nó bắt đầu. Một cuộc họp không có chương trình nghị sự được xác định, tài liệu đọc trước và một quyết định hoặc kết quả rõ ràng mà nó dự định tạo ra sẽ tiêu thụ thời gian mà không tạo ra giá trị tương xứng. Sự chuẩn bị là điểm đòn bẩy — bản thân cuộc họp là việc thực thi.
Chuẩn bị:
- Phân phối chương trình nghị sự và bất kỳ tài liệu đọc trước nào cần thiết trước. Những người tham gia đến chuẩn bị sẵn có thể tham gia vào nội dung từ phút đầu tiên thay vì dành thời gian họp cho việc định hướng. Lượng thông báo trước cần thiết tỷ lệ với độ phức tạp của tài liệu — các cuộc đồng bộ thông thường cần ít thời gian hơn so với các đánh giá chiến lược.
- Xác minh thiết lập kỹ thuật trước cuộc họp, không phải trong cuộc họp. Các sự cố về âm thanh, video và chia sẻ màn hình ngay khi bắt đầu cuộc họp tiêu tốn thời gian của mọi người và làm giảm sự sẵn sàng tâm lý của những người tham gia. Một kiểm tra cá nhân ngắn trước khi tham gia là một sự can thiệp có chi phí thấp hơn so với việc khắc phục sự cố trước nhóm.
- Xác nhận múi giờ cho tất cả những người tham gia trước khi lên lịch. Lỗi lập lịch đặt các cuộc họp ngoài giờ làm việc bình thường làm tổn hại đến sự tin tưởng và thiện chí của những người tham gia bị ảnh hưởng. Một lịch nhóm được chia sẻ với khả năng hiển thị múi giờ ngăn chặn những lỗi này tại nguồn.
Thực hiện:
- Tích cực tạo điều kiện cho sự tham gia của tất cả những người có mặt. Trong các cuộc họp từ xa, mô hình mặc định là một số ít người tham gia thực hiện hầu hết việc nói. Tạo điều kiện rõ ràng — đặt câu hỏi cho những người cụ thể, tạo ra việc luân phiên có cấu trúc — tạo ra phạm vi quan điểm rộng hơn và tăng khả năng các vấn đề được đưa ra trước khi chúng trở thành quyết định.
- Sử dụng hình ảnh hỗ trợ cho thông tin phức tạp. Thông tin được trình bày bằng hình ảnh được xử lý hiệu quả hơn thông tin được truyền tải bằng lời nói, đặc biệt là trong môi trường từ xa nơi sự chú ý mong manh hơn. Các slide và sơ đồ nên được chuẩn bị như một hỗ trợ cấu trúc cho sự hiểu biết, không phải là thay thế cho lời giải thích.
- Kết thúc mỗi cuộc họp với các bước tiếp theo và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Các cuộc họp kết thúc mà không có các mục hành động được ghi lại và người chịu trách nhiệm được nêu tên tạo ra sự nhầm lẫn theo dõi và các cam kết bị bỏ lỡ. Năm phút cuối cùng của bất kỳ cuộc họp nào nên được dành cho điều này bất kể áp lực thời gian.
- Ghi lại các cuộc họp và làm cho các bản ghi có thể truy cập được. Các bản ghi giải quyết hai vấn đề riêng biệt: chúng cho phép những người tham gia xem lại các quyết định mà họ nhớ khác nhau, và chúng cho phép những người không thể tham dự vẫn được thông báo mà không cần một cuộc họp tóm tắt riêng. Một thư viện ghi âm có thể tìm kiếm được làm giảm tải điều phối đồng bộ trên nhóm theo thời gian.
Sự thật thú vị
Khi việc cộng tác từ xa được tổ chức có cấu trúc, cả mức độ hài lòng của nhân viên lẫn tốc độ bàn giao dự án đều được cải thiện. Lý do khá trực tiếp: cấu trúc làm giảm cảm giác không chắc chắn mà người làm từ xa luôn mang theo, về việc mình được kỳ vọng làm gì, chuyện gì đang diễn ra và công việc của mình có ai thấy không, và chính cảm giác đó là nguyên nhân chính khiến nhân viên mất gắn kết cũng như khiến việc điều phối đổ vỡ. Thông tin chi tiết: Phần mềm Quản lý Dự án cho Đội nhóm.
Bài viết liên quan:
Để hiểu thêm về cách quản lý công việc từ xa, hãy đọc Workation là gì? Hướng dẫn cuối cùng để kết hợp công việc và du lịch.
Để cải thiện năng suất của bạn, hãy đọc Tăng năng suất của bạn với Kanban: Mẹo quản lý nhiệm vụ hiệu quả.
Để tổ chức dự án tốt hơn, hãy xem Phần mềm quản lý dự án vs. Excel.
Kết luận
Cộng tác từ xa hiệu quả là chuyện cấu trúc nhiều hơn là chuyện động lực. Các công cụ, cách làm và thói quen văn hóa nêu ở đây không khiến làm việc từ xa giống như ở văn phòng, nhưng chúng tạo ra điều kiện để làm việc từ xa đạt kết quả tương đương hoặc tốt hơn, bằng cách dùng những hệ thống được thiết kế có chủ ý để thay cho những gì việc ngồi gần nhau vốn tự mang lại. Taskee đảm nhận phần hiển thị nhiệm vụ và điều phối trong các hệ thống đó, giảm bớt gánh nặng dồn lên khi một nhóm phân tán phải quản lý ưu tiên và tiến độ mà không có một bức tranh chung về công việc.
Đọc đề xuất
"Remote Work Revolution"
Hướng dẫn chi tiết cách xây dựng những nhóm từ xa làm việc thành công.
"Virtual Culture"
Cách tạo sự gắn kết bền chặt trong nhóm từ xa.
"Digital Body Language"
Hiểu và cải thiện cách giao tiếp từ xa.